Odpowiedź
Wakacje składkowe zwalniają przedsiębiorcę ze składek na ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku. Wniosek RWS składasz przez eZUS w miesiącu poprzedzającym wakacje. Składka zdrowotna nadal obowiązuje, a zwolnienie jest liczone od najniższej podstawy, która dotyczy Ciebie. Na „dużym ZUS” z dobrowolną chorobową oznacza to w 2026 roku do 1 926,76 zł mniej do zapłaty w jednym miesiącu.
Składki ZUS są jednym z niewielu kosztów firmy, których nie da się obniżyć dobrą organizacją pracy. Wakacje składkowe to rzadki wyjątek: raz w roku możesz jeden miesiąc nie płacić składek społecznych, a ZUS nadal uzna ten miesiąc za okres ubezpieczenia. Ten tekst wyjaśnia, kto może ze zwolnienia skorzystać, jak złożyć wniosek, ile faktycznie oszczędzasz w złotych i jak wakacje składkowe wpisują się w inne ulgi ZUS dla nowych i małych firm.
Co to są wakacje składkowe
Wakacje składkowe to zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy za jeden miesiąc kalendarzowy w roku. Obejmuje ono:
- składkę emerytalną,
- składkę rentową,
- składkę wypadkową,
- dobrowolną składkę chorobową, jeśli ją opłacasz,
- składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej. Nie obejmuje też składek, które opłacasz za pracowników i zleceniobiorców: dotyczy wyłącznie Twoich składek jako przedsiębiorcy.
Najważniejsze dla przyszłej emerytury: według informacji publikowanych w serwisach branżowych skorzystanie ze zwolnienia nie przerywa ciągłości ubezpieczenia i nie powinno wpływać na prawo do przyszłych świadczeń. Składki za ten miesiąc nie trafiają jednak na Twoje konto w ZUS, więc o ich skutkach dla wysokości emerytury powinieneś pamiętać jako o rachunku długoterminowym, a nie tylko o oszczędności z jednego miesiąca.
Kto może skorzystać
Warunki zależą od wielkości firmy i jej historii. Zgodnie z informacjami opisywanymi dla roku 2026 wnioskować może osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG, która spełnia wszystkie warunki z poniższej tabeli.
| Warunek | Treść |
|---|---|
| Wielkość firmy | w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie więcej niż 10 osób zgłoszonych do ubezpieczeń, wliczając Ciebie |
| Przychód | brak przychodu w dwóch ostatnich latach albo przychód nieprzekraczający równowartości 2 mln euro w co najmniej jednym z dwóch lat poprzedzających rok wniosku |
| Były pracodawca | nie wykonujesz działalności na rzecz byłego pracodawcy w zakresie, w jakim pracowałeś u niego w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej |
| Ubezpieczenie chorobowe | zwolnienie z jego składki, jeśli podlegałeś mu choć jeden dzień w miesiącu złożenia wniosku i w miesiącu wcześniej |
| Pomoc publiczna | zwolnienie jest pomocą de minimis, więc obowiązują limity takiej pomocy |
Do limitu dziesięciu osób wlicza się przedsiębiorcę, pracowników, zleceniobiorców (poza uczniami i studentami do 26. roku życia) oraz osoby współpracujące. Nie wlicza się osób, które nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, na przykład przebywających na urlopie wychowawczym.
Warunki sprawdź przed złożeniem wniosku
Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne warunki na stronie zus.pl, szczególnie limit przychodu, sposób liczenia osób zgłoszonych do ubezpieczeń i limit pomocy de minimis. Kwotę limitu de minimis sprawdź na zus.pl.
Jak złożyć wniosek
Wniosek składasz elektronicznie przez eZUS na formularzu RWS. Formularz został w 2026 roku zaktualizowany: od 26 czerwca 2026 roku obowiązuje wersja 3.0 z nowym polem określającym wersję PKD.
Kolejność jest następująca:
- Wybierasz miesiąc, w którym nie chcesz płacić składek społecznych.
- W miesiącu poprzedzającym ten miesiąc składasz wniosek RWS w eZUS.
- Opłacasz za wybrany miesiąc wyłącznie składkę zdrowotną.
- W deklaracji rozliczeniowej za ten miesiąc wykazujesz zwolnienie.
Przykład z praktyki: wniosek złożony w czerwcu 2026 roku dotyczy lipca 2026 roku. Jeżeli chcesz mieć wolny sierpień, wniosek składasz w lipcu. Nie da się złożyć wniosku za miesiąc, który już trwa albo minął, więc o planowanych wakacjach trzeba pomyśleć z wyprzedzeniem co najmniej miesiąca.
Składki za pozostałe miesiące roku płacisz tak jak zawsze, do 20. dnia następnego miesiąca. Wakacje składkowe możesz wykorzystać raz w roku, w jednym wybranym miesiącu.
Ile to daje w złotych
Zwolnienie liczy się od najniższej podstawy wymiaru składek, jaka obowiązuje Ciebie w danym miesiącu. Dlatego kwota oszczędności zależy od tego, na jakim wariancie ZUS jesteś. Poniższa tabela pokazuje wartości na 2026 rok.
| Wariant | Podstawa | Składki za miesiąc z chorobową | Bez chorobowej |
|---|---|---|---|
| „Duży ZUS” | 5 652,00 zł | 1 926,76 zł | 1 788,29 zł |
| Preferencyjne składki (24 miesiące) | 1 441,80 zł | 456,18 zł | 420,86 zł |
| Mały ZUS Plus | od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł, zależnie od dochodu z 2025 roku | zależnie od podstawy | zależnie od podstawy |
| Ulga na start (6 miesięcy) | brak składek społecznych | 0 zł | 0 zł |
Składka zdrowotna jest poza tabelą, bo nie podlega zwolnieniu. Na skali i liniowym wynosi co najmniej 432,54 zł miesięcznie (2026).
Ostatni wiersz wymaga komentarza: w okresie ulgi na start nie płacisz składek społecznych, więc wakacje składkowe nic by Ci nie dały. Warto je zostawić na czas po zakończeniu ulgi.
Trzy przykłady z pełnym rachunkiem
Założenia przykładów
Rok 2026. Składki obowiązują w stawkach: emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45%, wypadkowa 1,67%, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 2,45%. W przykładach pomijamy wpływ zwolnienia na składkę zdrowotną i na zaliczkę podatku tam, gdzie nie jest to powiedziane wprost. Każdy składnik zaokrąglamy do grosza.
Pani Anna, projektantka na „dużym ZUS”: ile zostaje po podatku
- Wariant ZUS: „duży ZUS” z dobrowolną chorobową
- Podstawa: 5 652,00 zł
- Forma opodatkowania: podatek liniowy 19%
- Składka zdrowotna na liniowym: 4,9% dochodu
- Składki społeczne za miesiąc: 1 788,29 zł, w tym emerytalna 1 103,27 zł, rentowa 452,16 zł, chorobowa 138,47 zł i wypadkowa 94,39 zł. Do tego Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 138,47 zł. Razem 1 926,76 zł.
- Wakacje składkowe zwalniają z całej tej kwoty. Wpłata do ZUS w tym miesiącu spada o 1 926,76 zł.
- Składki społeczne pomniejszają dochód, więc ich brak zwiększa dochód w roku o 1 926,76 zł. Podatek liniowy rośnie o 19% × 1 926,76 zł = 366,08 zł.
- Wyższy dochód podnosi też składkę zdrowotną na liniowym: 4,9% × 1 926,76 zł = 94,41 zł. Ta składka jest odliczana od dochodu, więc jej podatkowy efekt to 19% × 94,41 zł = 17,94 zł oszczędności.
- Realna oszczędność po uwzględnieniu podatku i składki zdrowotnej: 1 926,76 zł − 366,08 zł − 94,41 zł + 17,94 zł = 1 484,21 zł.
Z jednego miesiąca wakacji składkowych zostaje w kieszeni około 1 484,21 zł, a nie pełne 1 926,76 zł. Różnica to podatek i składka zdrowotna od większego dochodu. Rachunek jest uproszczony: pomija ulgi i zaokrąglenia zaliczek miesięcznych.
Pan Marek na preferencyjnych składkach: oszczędność jest mała
- Wariant ZUS: preferencyjne składki przez 24 miesiące
- Podstawa: 1 441,80 zł (30% z 4 806 zł)
- Składki z dobrowolną chorobową: 456,18 zł miesięcznie
- Składki za miesiąc na podstawie 1 441,80 zł: emerytalna 281,44 zł, rentowa 115,34 zł, chorobowa 35,32 zł, wypadkowa 24,08 zł. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w tym wariancie nie są płacone. Razem 456,18 zł.
- Wakacje składkowe zwalniają z 456,18 zł w wybranym miesiącu. Bez chorobowej byłoby to 420,86 zł.
- W skali dwóch lat preferencyjnych składek, przy jednym miesiącu wakacji w roku, oszczędność wynosi 2 × 456,18 zł = 912,36 zł.
- Porównanie z „dużym ZUS”: w tym samym miesiącu różnica oszczędności wynosi 1 926,76 zł − 456,18 zł = 1 470,58 zł na korzyść wariantu z dużym ZUS.
Na preferencyjnych składkach miesiąc wakacji daje 456,18 zł. Oszczędność jest ponad czterokrotnie mniejsza niż na „dużym ZUS”, więc w okresie preferencji wakacje składkowe mają mniejsze znaczenie. Czy wolno łączyć oba rozwiązania w tym samym okresie, sprawdź w ZUS przed złożeniem wniosku.
Pani Ewa na Małym ZUS Plus: składki zależą od dochodu z 2025 roku
- Dochód z działalności w 2025 roku: 70 000 zł
- Liczba dni działalności w 2025 roku: 250
- Wariant ZUS: Mały ZUS Plus
- Podstawa składek: (70 000 zł ÷ 250 dni × 30) × 50% = 4 200,00 zł.
- Sprawdzenie przedziału: 4 200 zł mieści się między 1 441,80 zł a 5 652,00 zł, więc podstawa jest 4 200 zł.
- Składki społeczne z chorobową od tej podstawy: emerytalna 19,52% × 4 200 zł = 819,84 zł, rentowa 8% × 4 200 zł = 336,00 zł, chorobowa 2,45% × 4 200 zł = 102,90 zł, wypadkowa 1,67% × 4 200 zł = 70,14 zł. Razem 1 328,88 zł.
- Wakacje składkowe zwalniają z tej kwoty w wybranym miesiącu. Czy do tego dochodzi Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy przy tej podstawie, jest do potwierdzenia na zus.pl, więc nie liczymy go w tym przykładzie.
Przy Małym ZUS Plus z podstawą 4 200 zł wakacje składkowe zwalniają z co najmniej 1 328,88 zł w jednym miesiącu. Zwolnienie jest liczone od najniższej podstawy, która dotyczy Ciebie, więc zawsze odpowiada składkom, które faktycznie byś zapłaciła.
Wakacje a inne ulgi ZUS
Wakacje składkowe są tylko jedną z kilku ulg w ZUS. Dla porównania:
| Ulga | Czas trwania | Co daje | Kto może |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | 6 pełnych miesięcy | brak składek społecznych, płacisz tylko zdrowotną | nowa firma |
| Preferencyjne składki | 24 miesiące | podstawa 1 441,80 zł (2026), składki 456,18 zł z chorobową | nowa firma, bez działalności w ostatnich 60 miesiącach |
| Mały ZUS Plus | najwyżej 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy | podstawa zależna od dochodu, od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł | przychód za 2025 rok do 120 000 zł, działalność w 2025 roku co najmniej 60 dni |
| Wakacje składkowe | 1 miesiąc w roku | brak składek społecznych za wybrany miesiąc | do 10 ubezpieczonych, limit przychodu, brak działalności dla byłego pracodawcy |
Preferencyjnych składek nie mogą wybrać osoby, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziły działalność, ani osoby świadczące usługi byłemu pracodawcy w zakresie czynności z etatu w bieżącym lub poprzednim roku. Zgłoszenie do Małego ZUS Plus składa się do 31 stycznia.
Szczegółowy opis dwóch pierwszych ulg znajdziesz w artykule o ulgach ZUS dla nowych firm, a ogólne zasady składek w artykule o składkach ZUS w 2026 roku.
Wakacje a podatek i składka zdrowotna
Zwolnienie ze składek społecznych ma skutek uboczny, o którym łatwo zapomnieć. Składki społeczne zapłacone w ciągu roku pomniejszają dochód na skali i liniowym oraz przychód na ryczałcie. Gdy za jeden miesiąc nie płacisz składek, nie masz też czego odliczyć, więc podstawa podatku jest o tę kwotę wyższa. Na liniowym podatek rośnie o 19% niezapłaconej kwoty, na skali o 12% albo 32%, zależnie od progu, a na ryczałcie o stawkę ryczałtu.
Drugi skutek dotyczy składki zdrowotnej. Na skali i liniowym liczy się ją od dochodu, więc wyższy dochód to wyższa składka zdrowotna. Na ryczałcie składka zdrowotna zależy od przychodu w roku, a nie od składek społecznych, więc wakacje składkowe jej nie zmieniają. Z tego wynika prosta reguła: na ryczałcie realna oszczędność jest największa, bo odpada tylko podatek od wyższej podstawy, a nie dodatkowa składka zdrowotna.
Trzeci skutek: składki, których nie zapłaciłeś, nie zwiększają Twojego kapitału emerytalnego w ZUS. Oszczędność jest więc częściowo pożyczką od przyszłej emerytury. Jeśli prowadzisz firmę przez wiele lat, jeden miesiąc w roku robi różnicę w skali dekad, choć w skali jednego roku jest niewielka.
Co sprawdzić przed wnioskiem
Zanim złożysz wniosek, otwórz w eZUS swoją bieżącą deklarację rozliczeniową i sprawdź, jak wyglądają składki w miesiącu, który wybierasz. Zwolnienie liczy się od podstawy, która obowiązuje Cię w tym miesiącu, więc jeśli akurat kończy się ulga na start albo okres preferencji, kwota oszczędności zmieni się z miesiąca na miesiąc.
Kiedy wybrać miesiąc wakacji
Nie każdy miesiąc jest tak samo dobry. Kilka praktycznych wskazówek:
- Miesiąc o niższym przychodzie. Brak składek obniża koszty, a miesiąc z mniejszymi wpływami lepiej znosi ich brak. Wakacje w miesiącu, w którym i tak mało zarabiasz, nie przeszkadzają płynności.
- Miesiąc, w którym i tak planujesz przerwę. Zwolnienie nie zależy od tego, czy pracujesz, więc możesz wypoczywać albo pracować.
- Miesiąc po zakończeniu ulgi na start. Wtedy składki są najniższe i pierwsze wakacje składkowe nie dublują się z innym zwolnieniem.
- Nie zostawiaj na koniec roku bez potrzeby. Zwolnienie przysługuje raz w roku. Niewykorzystane w jednym roku nie przechodzi na kolejny.
Lista kontrolna
- Sprawdziłeś, ile osób jest zgłoszonych do ubezpieczeń i czy nie przekraczasz dziesięciu.
- Znasz swój przychód z dwóch ostatnich lat i wiesz, czy mieści się w limicie.
- Wybrałeś miesiąc wakacji i złożyłeś wniosek RWS w miesiącu poprzedzającym.
- Opłaciłeś składkę zdrowotną za miesiąc wakacji.
- Wiesz, że składki za pracowników i zleceniobiorców opłacasz jak zwykle.
- Sprawdziłeś aktualne warunki na zus.pl, bo część z nich zmieniała się w ostatnich latach.
Typowe błędy
- Złożenie wniosku w tym samym miesiącu, którego dotyczy zwolnienie. Wniosek musi być złożony w miesiącu poprzedzającym.
- Założenie, że wakacje obejmują składkę zdrowotną. Nie obejmują.
- Założenie, że wakacje obejmują składki za pracowników. Dotyczą tylko Twoich składek jako przedsiębiorcy.
- Zapomnienie, że brak składek zwiększa dochód. Podatek i składka zdrowotna rosną, więc realna oszczędność jest mniejsza niż kwota zwolnienia.
- Wybór miesiąca w trakcie ulgi na start. Wtedy nie płacisz składek społecznych i zwolnienie jest zmarnowane.
- Przyjęcie, że warunki z poprzedniego roku są nadal aktualne. Sprawdź je przed każdym wnioskiem.
Najczęstsze pytania
Czy wakacje składkowe wpływają na moją emeryturę?
Składki za wybrany miesiąc nie są odprowadzane, ale zgodnie z informacjami branżowymi zwolnienie nie przerywa ciągłości ubezpieczenia. Wysokość emerytury zależy od zgromadzonych składek, więc ich brak za jeden miesiąc ma niewielki, ale realny skutek.
Czy mogę mieć wakacje składkowe w każdym roku?
Tak. Zwolnienie przysługuje za jeden miesiąc w roku, o ile spełniasz warunki w momencie składania wniosku.
Czy mogę wybrać dowolny miesiąc?
Tak, pod warunkiem że wniosek zostanie złożony w miesiącu poprzedzającym. Wniosek na przykład w czerwcu dotyczy lipca.
Czy muszę nie pracować w miesiącu wakacji?
Nie. Zwolnienie dotyczy składek, a nie pracy. Możesz w tym miesiącu pracować i wystawiać faktury.
Czy zwolnienie obejmuje składkę chorobową?
Tak, jeżeli ją opłacasz i spełniasz warunek dotyczący trwania ubezpieczenia chorobowego w miesiącu składania wniosku i miesiącu wcześniej.
Czy muszę złożyć wniosek, jeśli jestem na Małym ZUS Plus?
Tak. Wakacje składkowe są osobnym zwolnieniem i wymagają wniosku RWS. Warunki łączenia z innymi ulgami sprawdź w ZUS.
Gdzie sprawdzić aktualne warunki?
Na stronie zus.pl oraz w serwisie biznes.gov.pl. Tam publikowane są aktualne zasady i formularz wniosku.
Czy wakacje składkowe zmieniają termin płatności składki zdrowotnej?
Nie. Składkę zdrowotną za miesiąc wakacji opłacasz w zwykłym terminie, do 20. dnia następnego miesiąca. Zmienia się tylko to, że w deklaracji nie wykazujesz składek społecznych za ten miesiąc.
Co jeśli w trakcie roku zatrudnię więcej osób i przekroczę dziesięć?
Liczy się stan z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Jeżeli zwolnienie zostało już przyznane, a później zatrudnienie wzrośnie, skutki dla zwolnienia sprawdź w ZUS, bo tej sytuacji nie rozstrzygamy w artykule.
Czy mogę zrezygnować z wniosku po jego złożeniu?
Zasady wycofania wniosku sprawdź w eZUS albo w ZUS przed planowaniem finansów na ten miesiąc.
Rozmowa z nami
Warto porozmawiać, gdy:
- nie masz pewności, czy mieścisz się w limicie przychodu albo liczby ubezpieczonych,
- korzystasz jednocześnie z preferencyjnych składek albo Małego ZUS Plus i planujesz wakacje składkowe,
- chcesz policzyć, jak zwolnienie wpłynie na podatek i składkę zdrowotną w Twojej formie,
- planujesz zmianę formy opodatkowania w roku, w którym korzystasz z wakacji.
Źródła
- Zielona Linia: wysokości składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 r. · sprawdzono 19.10.2026
- Biznes.gov.pl: jakie składki płaci przedsiębiorca do ZUS (terminy, ulga na start) · sprawdzono 19.10.2026
- Biznes.gov.pl: obniżone składki ZUS przez 24 miesiące · sprawdzono 19.10.2026
- Biznes.gov.pl: Mały ZUS Plus · sprawdzono 19.10.2026
- ZUS: podstawa i kwota składki zdrowotnej w 2026 r. · sprawdzono 19.10.2026
- Infor: wakacje od składek ZUS w 2026 r., nowy formularz wniosku RWS · sprawdzono 19.10.2026